पुणेकरांनो, पाणीकपातीचे संकट ओढवणार? खडकवासला धरणसाखळीत पाच टीएमसीने पाणीसाठा घटला; पवना-मुळशीची स्थिती काय?

पुणे : पुणेकरांसाठी चिंतेची बातमी समोर आली आहे. शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या खडकवासला धरणसाखळीतील पाणीसाठ्यात गतवर्षीच्या तुलनेत तब्बल ५.०३ टीएमसीने घट झाली आहे. सध्या चारही धरणांमध्ये मिळून २३.३७ टीएमसी म्हणजेच ८०.१९ टक्के उपयुक्त पाणीसाठा शिल्लक आहे. गतवर्षी याच दिवशी हा साठा २८.४० टीएमसी (९७.४१ टक्के) होता. त्यामुळे यंदा पाणीसाठ्याची स्थिती तुलनेने खालावली असून, आगामी काळात पाणीपुरवठ्याचे नियोजन कसे केले जाणार, याकडे पुणेकरांचे लक्ष लागले आहे.

३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी सकाळी सहा वाजताच्या अहवालानुसार, खडकवासला, पानशेत, वरसगाव आणि टेमघर या चारही धरणांची एकूण उपयुक्त पाणीसाठवण क्षमता २९.१५ टीएमसी आहे. त्यापैकी सध्या २३.३७ टीएमसी पाणी उपलब्ध आहे. धरण परिसरात यंदा पावसाचे प्रमाणही गतवर्षीच्या तुलनेत कमी राहिल्याने पाणीसाठ्यातील घट स्पष्टपणे दिसून येत आहे.

खडकवासला धरणात सर्वात कमी साठा

चार धरणांपैकी खडकवासला धरणात केवळ १.१३ टीएमसी (५७.४७ टक्के) पाणीसाठा आहे. वरसगाव धरणात १०.९२ टीएमसी (८५.१९ टक्के), पानशेतमध्ये ८.२० टीएमसी (७६.९९ टक्के), तर टेमघर धरणात ३.१२ टीएमसी (८४.२० टक्के) पाणी शिल्लक आहे.

पवना-मुळशीची स्थिती काय?

पिंपरी-चिंचवड शहरासाठी महत्त्वाच्या असलेल्या पवना धरणात ७.६७ टीएमसी म्हणजेच ९०.२२ टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे. तर मुळशी धरणात १४.६८ टीएमसी (७२.८३ टक्के) पाणीसाठा शिल्लक आहे. या दोन्ही धरणांतून सध्या पाण्याचा विसर्ग सुरू नाही.

पावसानेही ओढ दिली

यंदा खडकवासला परिसरात ७९० मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली आहे. गतवर्षीच्या तुलनेत पावसात ४९१ मिलिमीटरची घट झाली आहे. पानशेत, वरसगाव आणि टेमघर परिसरातही पावसाचे प्रमाण कमी राहिले आहे. त्यामुळे धरणांमधील पाणीसाठ्यावर त्याचा परिणाम झाला आहे.

धरणांतून पाण्याचा विसर्ग सुरूच

एकीकडे पाणीसाठ्यात घट झालेली असताना दुसरीकडे वरसगाव आणि पानशेत धरणांतून प्रत्येकी ६०० क्युसेक, तर टेमघर धरणातून २६० क्युसेक पाण्याचा विसर्ग सुरू आहे. खडकवासला धरणातून पुणे महापालिकेसाठी ६१८ क्युसेक, तर नवीन मुठा उजव्या कालव्यासाठी १,१०३.५० क्युसेक पाणी घेतले जात आहे.

गतवर्षीच्या तुलनेत सुमारे पाच टीएमसीने घटलेला पाणीसाठा, यंदा कमी झालेला पाऊस आणि सुरू असलेला विसर्ग या पार्श्वभूमीवर आगामी उन्हाळ्यात पाणीटंचाईचे संकट निर्माण होणार का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. मात्र, सध्याच्या पाणीसाठ्यावरून लगेचच पाणीकपात होणार असल्याचा निष्कर्ष काढता येत नाही. महापालिका आणि जलसंपदा विभागाच्या आगामी नियोजनावर पुणेकरांच्या पाणीपुरवठ्याचे भवितव्य अवलंबून असणार आहे.