धायरीची ही अवस्था का? ‘नेमके पाणी कुठे मुरते?’; नागरी प्रश्नांसाठी धायरीकरांचा एल्गार

वाहतूक कोंडी, अतिक्रमणे, अनियंत्रित पार्किंग आणि अपुऱ्या पायाभूत सुविधांविरोधात नागरिक रस्त्यावर; १५ ते २० वर्षांचा कृती आराखडा करण्याची मागणी

पुणे : वाढती लोकसंख्या, झपाट्याने होणारा गृहप्रकल्पांचा विस्तार आणि वाढती वाहनसंख्या यामुळे धायरी परिसरातील नागरी प्रश्न दिवसेंदिवस अधिक गंभीर होत असताना अखेर नागरिकांनी रस्त्यावर उतरून प्रशासनाचे लक्ष वेधले. ‘स्वच्छ व सुंदर धायरी कृती समिती’च्या वतीने रविवारी (१६ ऑगस्ट) शांततापूर्ण आंदोलन करण्यात आले. या आंदोलनातून केवळ वाहतूक कोंडीचा प्रश्न नव्हे, तर धायरीच्या नियोजनबद्ध विकासाचा प्रश्नच ऐरणीवर आला.
काळभैरव मंदिराजवळील छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पुतळ्यास अभिवादन करून आंदोलनाची सुरुवात झाली. त्यानंतर नागरिक उंबऱ्या गणपती चौकात एकत्र आले. धायरी फाटा, धायरी गाव, उंबऱ्या गणपती चौक, डीएसके रोड, सावित्री गार्डन, बारंगणी मळा आणि सिंहगड रोड परिसरातील वाहतूक कोंडी, रस्त्यांची दुरवस्था, अतिक्रमणे आणि अनियंत्रित पार्किंगच्या प्रश्नांकडे प्रशासनाचे लक्ष वेधण्यात आले.
या समस्यांचा सर्वाधिक फटका शाळकरी विद्यार्थी, महिला, ज्येष्ठ नागरिक, नोकरदार तसेच आपत्कालीन सेवांना बसत असल्याचे समितीने सांगितले. वाढती लोकसंख्या आणि गृहप्रकल्पांच्या तुलनेत रस्ते, पदपथ, पार्किंग व्यवस्था, वाहतूक नियंत्रण आणि पर्यायी मार्गांची उपलब्धता अपुरी पडत असल्याचा मुद्दाही यावेळी मांडण्यात आला.
विकासाचा वेग वाढला; पायाभूत सुविधा मात्र मागे?
धायरीचा महापालिका हद्दीत टप्प्याटप्प्याने समावेश झाला. त्यानंतर परिसराचा विस्तार वेगाने झाला. गृहप्रकल्प उभे राहिले, व्यावसायिक आस्थापना वाढल्या, लोकसंख्या आणि वाहनसंख्या वाढली. मात्र, या वाढीच्या तुलनेत नागरी पायाभूत सुविधांचे नियोजन झाले का? हा प्रश्न आता नागरिकांकडून उपस्थित केला जात आहे.
मुख्य मार्गाचे दीर्घकालीन वाहतूक नियोजन, अतिक्रमण हटविणे, सलग पदपथ, पर्यायी रस्त्यांची कामे पूर्ण करणे, रस्त्यांची कायमस्वरूपी दुरुस्ती, वाहतूक सिग्नल आणि पार्किंग नियंत्रणाची प्रभावी व्यवस्था करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.
‘इथलेच प्रश्न, इथलेच लोकप्रतिनिधी; मग जबाबदारी कोणाची?’
धायरीतील समस्या आज अचानक निर्माण झालेल्या नाहीत. त्या वर्षानुवर्षे वाढत गेल्या. त्यामुळे आता प्रश्न केवळ प्रशासनाने काय करावे, एवढाच नाही; तर आजची परिस्थिती निर्माण होईपर्यंत नियोजन कुठे कमी पडले? हा आहे.
इथल्याच जमिनी, इथलाच व्यावसायिक विस्तार, इथलीच वाढती लोकसंख्या, इथलेच राजकीय नेते, इथलेच लोकप्रतिनिधी आणि या सर्वांना सामावून घेणारी पुणे महापालिका—असे असताना धायरीची ही अवस्था का?
अतिक्रमणे वाढत असताना वेळेत कारवाई झाली का?
वाहनसंख्या वाढत असताना पार्किंगचे नियोजन झाले का?
गृहप्रकल्प वाढताना रस्ते आणि वाहतूक क्षमतेचा विचार झाला का?
पर्यायी रस्त्यांची कामे वेळेत का पूर्ण झाली नाहीत?
रस्त्यांच्या दुरुस्तीवर कायमस्वरूपी उपाय का होत नाही?
या प्रश्नांची उत्तरे आता नागरिकांना अपेक्षित आहेत.
‘एकत्र आलो तर बदल नक्की!’
आंदोलनात नागरिकांची संख्या कमी-अधिक असली तरी आपल्या हक्काच्या नागरी प्रश्नांसाठी आवाज उठविण्याची इच्छाशक्ती महत्त्वाची असल्याचा संदेश देण्यात आला. आज काही नागरिक पुढे आले आहेत; मात्र उद्या धायरीतील अधिकाधिक नागरिकांनी एकत्र येऊन सहकार्य केले, तर नागरी समस्यांचा आवाज अधिक बुलंद होऊ शकतो, अशी भावना व्यक्त करण्यात आली.
नागरी प्रश्न कोणत्याही एका व्यक्तीचे किंवा गटाचे नसून संपूर्ण परिसराशी संबंधित असल्याने नागरिकांनी पक्षीय राजकारणापलीकडे जाऊन मूलभूत सुविधांसाठी एकत्र येण्याची गरज असल्याचेही आंदोलनातून अधोरेखित झाले.
आश्वासन नव्हे, वेळबद्ध कृती आराखडा हवा
धायरीच्या पुढील १५ ते २० वर्षांचा विचार करून संबंधित विभागांची संयुक्त बैठक घ्यावी, समस्यांना प्राधान्यक्रम द्यावा, जबाबदाऱ्या निश्चित कराव्यात आणि वेळबद्ध कृती आराखडा जाहीर करावा, अशी मागणी समितीने केली आहे.
लोकप्रतिनिधी आणि प्रशासनाने नागरिकांच्या भावना समजून घेत नागरी प्रश्नांवर सकारात्मक आणि तातडीने पावले उचलावीत, अशी अपेक्षाही व्यक्त करण्यात आली.
एका आंदोलनाने वर्षानुवर्षांचे प्रश्न सुटणार नाहीत; मात्र नागरिकांनी आपल्या प्रश्नांसाठी संघटितपणे आवाज उठविणे ही बदलाची सुरुवात ठरू शकते. आता या आंदोलनाची दखल घेऊन प्रशासन प्रत्यक्षात किती कार्यवाही करते, याकडे धायरीकरांचे लक्ष लागले आहे.
धायरीला केवळ आश्वासनांचा नव्हे, तर नियोजनबद्ध विकासाचा हक्क आहे.
आता प्रश्न एकच—
**धायरीची ही अवस्था का?
नेमके पाणी कुठे मुरते आहे?**

— रियाज मोहिदीन शेख
संपादक / पत्रकार
Maharashtra Majha Online
https://maharashtramajhaonline.com⁠�
मो. ८३७८९५७६७४